علوم تجربی هشتم صفحه 139 - فعالیت
الف) باریکه نوری که توسط چراغ قوه تشکیل دادهاید به یک وجه منشور بتابانید. در طرف دیگر منشور، پرده یا یک ورق کاغذ سفید را در مسیر نور خروجی از منشور قرار دهید (مطابق شکل صفحه بعد). نتیجه فعالیت را در گروه خود به بحث بگذارید.
توجه: بهتر است این فعالیت در محیطی نسبتاً تاریک انجام شود.
ب) ظرف نسبتاً بزرگی را مطابق شکل روبهرو از آب پر کنید و آن را مقابل نور مستقیم آفتاب قرار دهید؛ سپس یک آینه تخت را به طور کج درون آب قرار دهید. در این حالت قسمتی از آب که جلوی آینه قرار دارد، مانند یک منشور عمل میکند. ظرف را آنقدر جابهجا کنید تا طیف نور خورشید روی یک مقوای سفیدرنگ تشکیل شود.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هشتم صفحه 139 - فعالیت
سلام به دوستان هنرمند! این آزمایش یکی از زیباترین پدیدههای فیزیک یعنی **تجزیه نور** را به ما نشان میدهد.
**تحلیل بخش الف:**
وقتی نور سفید (چراغ قوه) به منشور برخورد میکند، منشور نه تنها آن را میشکند، بلکه آن را به رنگهای سازندهاش تفکیک میکند.
دلیل این اتفاق این است که نور سفید ترکیبی از هفت رنگ اصلی است و هر کدام از این رنگها (قرمز، نارنجی، زرد، سبز، آبی، نیلی، بنفش) به میزان متفاوتی در منشور میشکنند.
نور **قرمز** کمترین شکست و نور **بنفش** بیشترین شکست را دارد.
نتیجه این کار ایجاد یک نوار رنگی زیبا به نام **طیف نور** روی کاغذ سفید است.
**تحلیل بخش ب:**
در این روش، ترکیب **آب و آینه کج** دقیقاً شبیه به یک منشور عمل میکند.
نور خورشید وارد آب شده، به آینه برخورد میکند و بازتاب میشود.
لایه مثلثی شکلی از آب که روی آینه قرار گرفته، پرتوهای نور را تجزیه میکند.
**نکته علمی:**
این دقیقاً همان پدیدهای است که باعث تشکیل **رنگین کمان** در آسمان میشود؛ جایی که قطرات باران به عنوان منشورهای طبیعی عمل کرده و نور خورشید را تجزیه میکنند.